Home › Tekststructuren › Argumentatiestructuur
Structuur 05 van 07
Argumentatiestructuur
Een standpunt dat met argumenten wordt onderbouwd en tegenargumenten weerlegt.
Wat houdt deze structuur in?
In de argumentatiestructuur verdedigt de schrijver een standpunt. Hij wil de lezer overtuigen en daarvoor gebruikt hij argumenten: redenen die zijn standpunt ondersteunen. Vaak benoemt hij ook tegenargumenten, om die vervolgens te weerleggen. Het hele bouwwerk staat in dienst van één duidelijke mening.
Het kenmerkende verschil met de voor- en nadelenstructuur is de partijdigheid. Bij voor- en nadelen weegt de schrijver neutraal af; bij argumentatie kiest hij positie en probeert hij je mee te krijgen. Signaalwoorden als 'daarom', 'immers' en 'bovendien' verraden vaak dat er een argument wordt opgebouwd.
Een sterke argumentatie behandelt ook de tegenstander. De schrijver noemt een mogelijk bezwaar (een tegenargument) en laat zien waarom dat niet opweegt tegen zijn eigen redenen (de weerlegging). Wie alleen voordelen van het eigen standpunt noemt en bezwaren negeert, levert zwakke argumentatie.
Het schema
| Inleiding | Middenstuk | Slot |
|---|---|---|
| Een stelling of standpunt. | Argumenten vóór, en tegenargumenten met weerlegging. | Herhaling van het standpunt en de argumenten. |
Signaalwoorden om op te letten
Deze woorden en zinsdelen wijzen vaak op de argumentatiestructuur. Let op: ze zijn een hint, geen bewijs — kijk altijd ook naar de opbouw van het geheel.
Scholieren zouden verplicht een aantal uren vrijwilligerswerk moeten doen. (inleiding: standpunt)
Zo leren jongeren verantwoordelijkheid te nemen en ontmoeten ze mensen buiten hun eigen kring. (argument 1)
Bovendien levert het de samenleving handen op die anders zouden ontbreken. (argument 2)
Critici vinden verplichting onlogisch, omdat vrijwilligerswerk vrijwillig zou moeten zijn. Toch went de gewoonte snel en blijven veel jongeren het werk daarna uit zichzelf doen. (tegenargument + weerlegging)
Verplicht vrijwilligerswerk is dus zowel voor de jongere als voor de samenleving waardevol. (slot: herhaling standpunt)
Waarom dit klopt
De schrijver kiest een duidelijk standpunt, onderbouwt het met argumenten en weerlegt een tegenargument.
Veelgemaakte fouten
Bij deze structuur gaat het vaak op dezelfde manieren mis. Houd deze valkuilen in je achterhoofd:
Veelgemaakte fout
Argumentatie verwarren met voor- en nadelen. Het beslissende verschil: verdedigt de schrijver een mening (argumentatie) of weegt hij neutraal af (voor- en nadelen)?
Veelgemaakte fout
Tegenargument als nieuw standpunt lezen. Een tegenargument hoort bij de argumentatie: de schrijver noemt het juist om het te weerleggen. Het is niet de mening van de schrijver zelf.
Veelgemaakte fout
Voorbeelden voor argumenten aanzien. Een voorbeeld illustreert, een argument onderbouwt. Niet elk voorbeeld is een zelfstandig argument.
Oefenen
Test jezelf
Op de oefenpagina staan veertien teksten door elkaar. Bij elke tekst is het juist de vraag welke structuur erin zit — herken jij hem terug?